Home

Norma Cossetto ishte një vajzë 24 vjeçare nga Sh. Domeniko i Visinadës. Norma ishte duke u diplomuar në Fakultetin Filologjik të Padovës. Ato ditë shëtiste me biçikletë nëpër komunat e Istrias duke kërkuar material për Temën e diplomimit, që titullohej “Istria e Kuqe”.
Më 25 shtator të vitit 1943 një grup partizanësh bastisin banesën e familjes Cossetto (shpronësim proletar). Për të trembur familjarët, hyjnë nëpër dhomat e gjumit dhe shkrepin armët mbi shtretërit. Një ditë më pas rikthehen për të rrëmbyer Normën. Fillimisht e çojnë në ish kazermën e Karabinierëve në Visinjano, ku kapobandat argëtohen duke e torturuar. I premtojnë lirinë dhe detyra udhëheqëse nëse pranon të bashkëpunojë dhe të bashkohet me ta. Pas refuzimit të prerë e mbyllën, së bashku me familjarë dhe miq të tjerë, në kazermën e Rojës së Financës në Parenco.

Një natë, dy ditë më vonë, i zhvendosin me kamionë për në shkollën e Antinjanës. Aty nisi dhe martirizimi i Normës. E lidhur mbi një tavolinë u përdhunua nga 17 xhelatët e saj, të gjithë të dehur dhe ekzaltuar. Më tej, ende e lidhur dhe lakuriq, u hodh në një foibe* aty pranë, mbi pirgje kufomash istriane. Në mbrëmje, një zonjë që banonte aty pranë, duke dëgjuar vajtime dhe gulçime, u afrua dhe pa vajzën që kërkonte mëshirë e lypte pak ujë.

Më 13 tetor të 1943 në Sh. Domeniko rikthehen gjermanët, të cilët pas kërkesës së Liçias, motra e Normës, arrestojnë disa partizanë që më tej rrëfyen fundin e saj dhe të të atit.
Më 10 dhjetor të 1943 zjarrfikësit e Polës, komanduar nga mareshali Harzarich, nxjerrin kufomën e Normës. Kishte rënë përmbys mbi një pirg kufomash të tjera. Ishte lakuriq, duart e lidhur lidhura me tel hekuri, gjokset dhe pjesë të tjera të trupit të prera me thikë.

Emanuele Cossetto, që identifikoi të mbesën, vërejti mbi trupin e saj, dhe të kufomave të tjera, plagë të shumta armësh të ftohta.
Partizanë të arrestuar nga trupat italiane të Istrias rrëfyen se Norma ishte përdhunuar nga një numër i madh titistësh dhe më tej ishte hedhur e gjallë në foibe.

Më 22 dhjetor të vitit 2005 Norma Cossetto ju dha nga Presidenti i Republikës italiane Medalja e artë për Merita Civile, me motivimin “Studente e re istriane, e kapur dhe burgosur nga partizanët sllavë, u torturua dhe përdhunua dhe më e tej barbarisht u hodh në një foibe. Një dëshmi e qartë e kurajës dhe atdhedashurisë.”

Aldo Di Lello

* Gropa karstike në të cilat partizanët e Titos hidhnin trupat e italianëve, madje shpesh herë edhe të gjallë. Përllogaritet që vetëm në Trieste dhe Istria partizanët sllavë të kenë vrarë, me këtë mënyrë, rreth 11 000 civilë italianë.

Advertisements

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s